Цистит ауруы


СОВРЕМЕННЫЕ АСПЕКТЫ ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ЦИСТИТОВ У ДЕТЕЙ

Резюме В последние годы отмечается возрастание удельного веса инфекции мочевых путей в общей структуре заболеваемости у детей от 18 до 36-100 на 1000 детского населения. Цистит составляет до 50-60% всех урологических заболеваний в детском возрасте. У 20 детей с острым неосложненным циститом провели лечение препаратами Фурамаг и Канефрон-Н. противовоспалительный эффект был отмечен в течение 7-10 дней. Осложнений от применения этих препаратов не отмечалось.  У 20 детей в возрасте от 2 до 13 лет с острым, неосложненным первичным циститом, диагноз был подтвержден лабораторными бактериологическими исследованиями и проведением цистографии. Лечение проводили препаратами Фурамаг и Канефрон –Н. противовоспалительный эффект отмечали на 7-10 дни от начала лечения. Ни в одном наблюдении не было зарегистрировано побочных реакций или непереносимости препарата.

Ключевые слова дети, инфекция мочевых путей, цистит, цистография

 

Балалар циститін  диагностикалау және емдеуіндегі қазіргі тұрғылар

Маметова Ш.Ш. МКҚК «ҚП № 12Алматы қ.»

Түйін Соңғы жылдары жас балаларда  несеп жолдары инфекциясы 1000 бала тұрғынымен санағанда  18 ден 36 — 100 ге дейін өсүі корініп тұр. Балалық шағындағы урологиялық  аурулардың 50-60 пайызы – шыжың құрап отыр. Ауыр емес өткір шыжың ауыруы бар  20 баланы Фурамаг және Канефрон – Н препараттарымен емдеген.  Ауруға қарсы эффект 7-10 күннiң iшiнде көрінді.

Осы препараттарды қолданудан кеиін кедергі әсер бермеді. 2 ден 13 жастағы 20 балада асқынбаған алғашқы шыжың диагнозы лабораториялық бактериологиялық зерттеулер және цистографияның өткiзуiмен расталған. Емдеу Фурамаг және Канефрон – Н препараттарымен жүргізілді. Ауруға қарсы эффект емдеуді бастаған кезден  7-10  күннiң iшiнде көрінді. Қосымша реакциялар немесе препараттың тасымалданғыштығы бiр бақылауда да тiркелмедi.

Түйінді сөздер: балалар, несеп жолдары инфекциясы, шыжың, цистография.

 

Modern aspects of diagnosis and treatment of cystitis of children

Sh.   Mametova SCO “CP № 12 of Almaty.”

Abstract In recent years there has been increase in proportion   of urinary tract infections in the general structure of children’s morbidity from 18 to 36-100 per 1000 of child population. Cystitis is up to 50-60% of all urological diseases in childhood. 20 children with acute uncomplicated cystitis had been treated with drugs as Furamag and Kanefron-N. Anti-inflammatory effect was observed in 7-10 days. Complications and side effects from the usage of these medicines were not observed. 20 children aged 2 to 13 years with acute uncomplicated primary cystitis were checked-up and the diagnosis was confirmed by laboratory bacteriological studies and cystography. Treatment was given by Furamag and Kanefron-N. Anti-inflammatory effect was observed on the 7th-10th day of starting the treatment. There hasn’t been reported any adverse reactions or   hypersensitivity to these medicines.

Keywords children, urinary tract infection, cystitis, cystography.

 

В последнее десятилетие отмечается увеличение частоты патологии органов мочевой системы в детской популяции. В общей структуре заболеваний детского возраста инфекции мочевых путей, включая пиелонефрит, занимают второе место после инфекций дыхательных путей.  Частота распространения зависит от пола и возраста. В период новорожденности заболевание чаще встречается у мальчиков. В последующем во всех возрастных группах преобладают девочки. Уже в возрасте от одного месяца до одного года соотношение мальчиков и девочек составляет  1: 2,2    (1 мальчик на 2,2 девочки), а распространенность – 1,4 случая ИМП (инфекция мочевыводящих путей) на 1000 детей. В структуре ИМП преобладает цистит. Он составляет до 50-60 % всех урологических заболеваний в детском возрасте, а  в структуре ИМП до 60-70%. Реже диагностируется острый и хронический пиелонефрит. Среди рецидивирующих ИМП пиелонефрит встречается у 27,3% детей, обследованных амбулаторно и в стационаре(Савинич Е.В. 1998 г.). Пиелонефрит чаще встречается среди больных с аномалиями верхних и нижних мочевых путей, сопровождающихся нарушением уродинамики. В 95,8% случаях пиелонефрит бывает вторичным и имеет рецидивирующее течение (Савченко Н.Е. 2001г.). Острый и хронический цистит – наиболее частое проявление ИМП у детей. Цистит редко встречается у новорожденных и грудных детей, в основном заболеваемость приходится на возраст от 4 до 13 лет. Острый цистит у девочек диагностируется в 6 раз чаще, чем у мальчиков. Это связано с распространением инфекции восходящим путем по просвету уретры, вследствие особенностей  ее строения, а также с особенностями крове и лимфообращения между мочевым пузырем и половыми органами. Часто ИМП в виде острого пиелонефрита диагностируется вскоре после нарушения правил гигиены или острой инфекции в половой сфере у девочек. Начало заболевания часто связано с переохлаждением, или оно возникает как осложнение инфекции другой локализации: орви, отит, стоматит, гайморит и тонзиллит. Кроме того, нельзя исключить инфекции, передаваемые половым путем, так как дети могут  подвергаться  сексуальным провокациям со стороны взрослого общества.

Цель исследования — установить особенности клинического течения цистита у детей с проведением адекватной терапии.

Дизайн исследования.

Было обследовано 20 детей, из них 15 девочек и 5 мальчиков в возрасте от2 до 13 лет(2-6 лет -10 детей, от 7 до 10 лет- 7, от 11 до 13 лет- 3) с острым, неосложненным первичным циститом . заболевание у всех развивалось впервые остро, жалобы предъявляли на учащенное, болезненное мочеиспускание малыми порциями мочи, императивные позывы на мочеиспускание, тупые боли над лоном вне акта мочеиспускания, выделение мутной мочи, повышение температуры в пределах 37,70 С отмечено у 5 детей до 2 лет.

 

Диагностика

Для диагностики использовали следующие методы:

  • Сбор анализа;
  • Оценка клинических симптомов;
  • Физикальное исследование с осмотром наружных половых органов;
  • Общие анализы крови и мочи;
  • Бактериологический анализ мочи;
  • Ультразвуковое исследование (узи ) мочевого пузыря, почек;
  • Цистоскопия или цистография.

Лабораторные или бактериологические исследования осуществляли в динамике. Бактериологическое исследование средней порции пузырной мочи включало осмотр биоматериала на искусственные питательные среды, выделение чистой культуры возбудителя и ее количественную оценку в КОЕ/мл, изучение чувствительности микроорганизмов к антибиотикам с использованием стандартных дисков. Диагноз ИМП у ребенка устанавливался при наличии клинических проявлений заболевания и по данным бактериологического исследования мочи. Если в моче, взятой из средней порции  при естественном мочеиспускании, степень бактериурии составляет 105 КОЕ и более в 1 мл мочи, или в моче , полученной при катетеризации мочевого пузыря – 103 КОЕ  и более в 1 мл мочи или в моче, полученной способом  надлобковой  пункции, содержится любое количество микробных тел в 1 мл, то это указывает на бактериурию.  У 75% детей  высеяна  Е. Coli, у 7% -Proteus, у 5% — стафилококк, у 13% детей не выявлена флора. В исходных анализах мочи лейкоцитурия ( от 12 до 50, местами скопления) и по пробе по Нечипоренко от 3500 до 15000 лейкоцитов выявлено у 100% больных. Цистография проведена 11 больным, при этом выявлен пузырно-мочеточниковый рефлюкс  I-III степени  у 30% больных. Объем остаточной мочи составил от 10 до 30 мл, на УЗИ стенки мочевого пузыря были утолщены.

В результате обследования у всех больных был диагностирован острый неосложненный первичный цистит.

Амбулаторные больные совершали 3 визита к врачу поликлиники (исходный,  через 10 суток от начала терапии и через 2 недели после окончания лечения).

Оценку клинической эффективности  проводили по следующим критериям: выздоровление- исчезновение симптомов заболевания и отсутствия потребности в дополнительном назначении антибактериальных средств, или отсутствие эффекта. Лечение больных проводили препаратом  фурамаг (Олайнфарм, Латвия)  и Канефроном –Н (Бионорика, Германия) в течение 10 дней.

Лечение

Механизм действия нитрофуранов на микробную клетку  складывается из нескольких компонентов. Препараты являются акцепторами кислорода и нарушают процесс клеточного дыхания; ингибируют активность ряда дыхательных ферментов клетки. В процессе внутриклеточной трансформации  происходит восстановление нитрогруппы, в результате чего образуются метаболиты нитрофуранов, которые оказывают цитотоксическое действие. Нитрофураны ингибируют биосинтез ДНК, в меньшей степени РНК микроорганизмов. Фурамаг действует бактерицидно, обладает антитоксическим эффектом, стимулирует иммунитет, активируя систему комплемента и фагоцитарную активность лейкоцитов; не действует на сапрофитную флору в желудочно-кишечном тракте и не вызывает  дисбиоз.

У большинства больных на фоне терапии наблюдали уменьшение симптомов воспаления, а через 7 дней и ликвидацию таких симптомов, как боли, рези при мочеиспускании, поллакиурии. Моча микроскопически становилась светлой. Лейкоцитурия сохранялась дольше, до 10 дня от начала заболевания.

Фурамаг по результатам исследования проявлял хорошую переносимость. При динамическом лабораторном исследовании не отмечено изменений содержания эритроцитов, гемоглобина и лейкоцитов в периферической крови. Канефрон –Н обеспечил дополнительные противовоспалительные  эффекты, которые сохранялись после прекращения активной антибактериальной терапии.

Канефрон-Н является комбинированным растительным препаратом, в состав которого входят золототысячник, любисток, розмарин. Препарат оказывает комплексное действие: диуретическое, спазмолитическое, противовоспалительное, антиоксидантное, антимикробное, нефропротективное. Диуретический эффект обусловлен, главным образом, розмариновой кислотой, а механизм действия связан с блокированием неспецифической активизации комплемента и липооксигеназы и последующим угнетением синтеза лейкотриенов. Одним из важных достоинств Канефрона –Н является его безопасность.

До 6 лет препарат назначался в каплях, количество капель зависело от возраста детей.  Детям грудного возраста Канефрон-Н назначали по 10 капель х 3 раза в день, а до 7 лет – 15 капель х 3 раза в день (детям старше 6 лет можно назначать в драже), старшего школьного возраста по 25 капель х3 раза в день.

У 20 детей в возрасте от 2 до 13 лет с острым, неосложненным первичным циститом, диагноз был подтвержден лабораторными бактериологическими исследованиями и проведением цистографии. Лечение проводили препаратами Фурамаг и Канефрон –Н. противовоспалительный эффект отмечали на 7-10 дни от начала лечения. Ни в одном наблюдении не было зарегистрировано побочных реакций или непереносимости препарата.

 

Маметова Ш.Ш. ГККП «ГП  № 12 г.Алматы»

Поисковые слова:

kaznmu.kz

Цистит ауруы | iKaz.info

Цистит — қуықтың қабырғасында (көбіне кілегейлі қабықшасында) өтетін инфекциялық-қабыну процесі — жиі кездесетін урологиялық аурулардың бірі.

Этиологиясы

Цистит полиэтиологиялық ауруларға жатады, оған көптеген факторлар себепші болады. Ішек таяқшасы, стафилококк, протей, стрептококк әдетте циститті қоздырушылар болады.

Әр түрлі операциялардан кейін немесе құрал-саймандармен әрекет етуден, қуыққа катетер енгізуден кейін пайда болатын циститтің қоздырушылары әдетте грамтеріс микроорганизмдер болады. Цистит этиологиясында бактериялық қоздырушылардан басқа, микоплазмалар, вирустар, хламидиялар, трихомонадалар, Candida туысына жататын микоздар маңызды рөл атқарады. Цистит әйелдерден жиі байқалады, ол инфекцияның өрлеме жолмен таралуына байланысты. Цистит ұлдарға қарағанда қыздарда 3 есе жиі кездеседі, негізінен 4-12 жас аралығында, кейде 1-3 және 13-15 жас аралығында байқалады, жаңа туған сәби мен емізетін балаларда — өте сирек ұшырасады.

Несеп-жыныс жолының мынадай анатомиялық-топографиялық ерекшеліктері қыздар мен әйелдерде циститтің дамуында маңызды рөл атқарады: әйелдер үрпінің қысқалығы, қынап пен тік ішектің үрпінің сыртқы тесігіне анатомиялық жақын орналасуы. Мұндай ерекшеліктер осы мүшелерде үдайы түрақтайтын микрофлораларды тежеу үшн және олардың бүл мүшелерден үрпінің іші мен қуыққа тарауы үшін қолайлы жағдайлар туғызады. Еркектерде цистит өлдеқайда сирек кездеседі, қуық асты безі, ұрык көпіршіктері, ен қосалқысы мен үрпі қабынғанда қуыққа инфекция түсуі мүмкін. Зерттеу үшін зөр алу мақсатында катетер енгізгенде немесе қүрал-саймандармен урологиялық зерттеулер жүргізуде кейде қуыққа инфекция еніп кетеді. Екіқабат жөне таяуда босанған әйелдердің қуығына катетер енгізу өте қауіпті, ал еркектерде — қуық асты безінің аденомасы кезінде қауіпті, өйтқені мұнда несептің созылмалы кідірісі болады.

Патогенезі

Қуыққа микроорганизмдер әр түрлі жолдармен өтуі мүмкін: өрлеме жолы — үрпіден, төмен қарай — бүйректен, лимфогенді —  көршілес жамбас мүшелерінен, гематогенді — қашық ошақтардан. Үрпі арқылы қуыққа инфекция енуінің өрлеме жолы барынша жиі кездеседі.

Қуыққа инфекция енуінің төменгі жолы әдетте бүйректі қабыну процестерінде байқалады (созылмалы пиелонефрит, рионефроз). Ұзаққа созылатын созылмалы пиелонефритте цистит сирек, негізінен оның активті фазасында ғана байқалады. Қуыққа инфекция өтуінің гематогенді жолы сирек кездеседі. Әйелдерде қуық пен жыныс мүшелері арасында тікелей лимфатикалық байланыс бар, сондықтан жыныс мүшелері қабынғанда (сальпингоофорит, эндометрит, параметрит және т.б.) инфекция қуыққа лимфогенді жолмен өтуі мүмкін. Қыздықтың бұзылуы кезінде де инфекций осы жолмен өтуі мүмкін (дефлорациялық цистит). Көршілес мүшелердегі ірің ошағы қуыққа жарылғанда (аппендикулярлы инфильтрат, параметрит, қуық асты безі абсцесі) микробтар тікелей қуыққа енеді. 1,5-2 жасар қыз балалардағы циститтің жиілігі бала сиген кезде зөрдің қынапқа тиюінен вульвагинит болады, осыдан өрлеме жолмен инфекция қуыққа енеді. Қыздарда вульвит пен вульвовагиниттің кең таралуы эстроген гормонының аз жасалуына байланысты, осының салдарынан қынапта кокк флорасы жетіледі. 11-13 жасқа қарай (пубертат кезеңі) эстрогеннің мөлшері артады, кокка флорасы таяқша (бацилла) флорасымен ауысады. Жыныстық жетілуге байланысты сүт қышқылы түзілетіндіктен, қынап секретінің қышқыл реакциясы қалыптасады. Эстрогеннің мөлшері үрпінің дистальды бөлімінің дамуына әсер етеді: жаңа туған қыздарда үрпінің дистальды бөлімінің диаметрі мектеп жасындағы қыздардың үрпісінің дистальды бөлімінің диаметрінен үлкен болады, бұл баланың жолдасы (плацента) арқылы берілетін ана гормондарының (экстрогендер) әсеріне байланысты.

Қыздарда созылмалы циститтің жиі асқынуы кейде үрпі-қынап рефлюксінің пайда болуына өкеп соқтырады. Бұл жағдайда түйық шеңбер түзіледі — қынапта, үрпіде, қуықта созылмалы қабыну процесіне ұшырайды, оларды жан-жақты емдеуге тура келеді.

Дәрет сындыру кезіндегі несептің турбулентті ағыны есебінен қуыққа инфекция түсуі мүмкін. Емшектегі балаларда да цистит болуы мүмкін. Цистит алуан түрлі несеп жолдарындағы және жыныс мүшелеріндегі патологиялық өзгерістермен ұштасып жүреді, осыған байланысты ол пиелонефрит, несеп тасы ауруы және басқа урологиялық аурулардың алғашқы клиникалық белгісі болуы ықтимал. Созылмалы цистит бүйректегі қабыну процесінің дамуына себепші болады. Несепағардың, олардың тесіктерінің тұйықтаушы аппаратының жеткіліксіз қызмет атқаруы және осы кезде пайда болатын везико-уретеральдық және уретераль-ренальдық рефлюкстер де осыған себепші болады, өйткені бұлар бүйрекке инфекция өтуіне жол ашады. Қуықтан несепағар мен бүйрекке инфекциялы несептің өтуі оларда ірінді қабыну процесін туғызады. Балаларда цистит пайда болуы үшін бактериялардың қуыққа өтуінен басқа көптеген себептер болуы тиіс, олардың ішінде вирус аурулары көбіне жетекші рөл атқарады, бұлар қуықтың қан тамырлары жүйесін, оның иннервациясын токсиндермен жарақаттайды.

Куықтың кілегейлі қабығы инфекцияларға айтарлыктай төзімді болатындығы дәлелденгендіктен, цистит пайда болуы үшін патогендік микрофлорамен қатар, оған жол ашатын өзге де факторлар болуы керек. Олардың ішіндегі ең маңыздылары мыналар: қуықтың қабырғасы мен кіші жамбастағы қан айналымының бұзылуы, қуықтың толық босамауы, организмнің инфекцияға қарсылығының кемуі (гиповитаминоз, тоңу, шаршау жөне т.с.с), химиялық заттар мен зәрден бөлінетін улардың, сондай-ақ радиациялық терапияның қуықтың қабырғасына қолайсыз әсері. Микроррганизмдердің кейбір түрлерінің қуық эпителийіне жабысуы — адгезия секілді механизм де циститтің дамуында елеулі рөл атқарады. Циститтер даму сатыларына қарай (жедел, созылмалы), барысына қарай (біріншілік, екіншілік), этиологиясы мен патогенезіне қарай (инфекциялық, химиялық, сәулелік, аллергиялық және т.с.с), қабыну ошағының шоғырлануы мен таралуына қарай (ошақты, диффузиялы, мойын тригониті — қуық үшбұрышы аймағының қабынуы), морфологиялық өзгерістерінің сипатына қарай (катаральды, геморрагиялы, жаралы, гангренді, интерстицинальды және т.с.с.) болып жіктеледі. Оларды емдеудің айтарлықтай айырмашылықтары болатындықтан, біріншілік жөне екіншілік циститті айыра білудің маңызы зор.

Қыз балалардың көпшілігінде біріншілік цистит, ұлдарда -екіншілік цистит кездеседі. Кейде қыз балалардан созылмалы циститтің алғашқы себептерін анықтау қиынға түседі.

Патологиялық анатомиясы

Кілегейлі қабықтың беткі ошақты өзгерісінен қуық қабырғасының барлық қабаттарын жарақаттауға дейінгі қабыну процесінің әр түрлері байқалады.

Жедел катаральды циститте қуықтың кілегейлі қабықшасы ісініп, гиперемия болады, одан клеткалардың лейкоциттік инфильтраты байқалады, бірақ эпителий жамылғысы әлі де өзгермеген. Егер қабыну ұзаққа созылса, онда бұл процесс кілегей астындағы қабыққа таралып, онда ісініп, іріңді инфильтрация туғызады. Циститтің ауыр түрінде ірінді қабыну процесі бұлшық ет қабатын қамтиды, мұнда бетін некрозды фибрин қабаты жапқан қуықтың кілегейлі қабықшасының жара бөліктері пайда болады. Циститтің созылмалы ауыр түрлерінде кейбір жағдайларда некроз жөне қуық қабырғасының бір бөлігінің ажырауы байқалады. Созылмалы циститге куықтың қабырғасы терең жарақаттанып, дәнекер ткані өседі. Кілегейлі қабықша болбырайды, тез канайтын грануляция, кейде киста түзінділері (cystitis) пайда болады. Бірқатар жағдайларда полипозды өсінділері бар некроз учаскелері пайда болады. Интерстициальды циститте барлық қабаттарының фиброзға шалдығуынан қуық қатпарланып жиырылады.

Жедел цистит

Жедел цистит әдетте кенеттен, тоңудан бірнеше сағат өткенде немесе басқа ушықтырушы фактордан пайда болады. Жедел циститке тән белгілер — жиі дәрет сындыру және ондағы ауьфсыну (дизурия), қуықтың ауыруы, пиурия, терминальды гематурия. Қуықтың қабыну процесі қаншама күшті болса, дөрет сындыру соншама жиілеп, ауырта бастайды. Циститтің ауыр түрінде науқастар әрбір 20-30 минөт сайын дәрет сындыруға мәжбүр болады, мүнда ашып ауру жөне несеп шығарудың соңында бірнеше қан тамшысы пайда болады. Күндіз-түні басылмайтындықтан, ауру науқастарды титықтатады. Жедел цистит кезінде қасаға үстіндегі ауру несеп шығарудан басқа уақытта да басылмайды, ал қуықты басқанда — қатты ауырады. Қуықтың кілегейлі қабықшасынан келетін тұрақты ауырту импульстері детрузорды жиырылтады, қуық ішіндегі қысымды арттырады, сондықтан қуықта тіпті аз ғана несептің жиналуы дәретке бару сезімін туғызады. Ұл балаларда несеп қуықтың қабынған мойнынан өткенде қатты ауыртатындықтан, зәр шығару кейде тоқтап қалады. Жедел циститте бүл процеске қуыктың мойны да қатысатындықтан, ауру аралыққа артқы тесікке және үрпінің басына таралады. Мезгілсіз дәрет сындыра беруден кейде 7-12 жастағы балаларда жалған зәр ұстамау байқалады. Қуық жиырылғанда оның болбыраған және қансырап, қабынған кілегейлі қабықшасынан қан шығуы салдарынан шүғыл циститтегі гематурия әдетте терминальды гематурия болады. Қуықтың мойны мен үшбұрышы басым зақымданғанда терминальды гематурия ерекше жиі байқалады.

Наукастарда несеп түсінің бозаруы онда лейкоциттердің, бактериялардың, қуықтың түлеген эпителийінің жөне эритроциттердің көптігіне байланысты. Жедел циститте науқастың дене температурасының көтерілуі сирек кездеседі, өйткені қуықтан сіңірілу өте аз болады. Цистит кезінде дене температурасының көтерілуі, өсіресе дененің қалтырауы қабыну процесі бүйректі де қамтығанын көрсетеді (пиелонефрит). Цистит кезінде дене температурасының көтерілуі жас бапалардан ғана байқалады, мүнда жедел пиелонефрит емес деп айту қиын болады. Бала жас болған сайын жедел циститтің клиникалық көрінісінде жалпы белгілер басым болып, жергілікті белтілер аз болады.

Жедел циститте әдетте болжам қолайлы. 7-10 күн ішінде аурудың белгілері басылады, аурудың күйі жақсарадьь Алайда 2-3 апта ішінде цистит жазылмаса, онда ауруды қоздыратын себептерді іздеу керек.

Созылмалы цистит

Созылмалы цистит дербес ауру ретінде сирек байқалады, көп жағдайда.екіншілік ауру ретінде өтеді, яғни қуықтың, несеп жолының, бүйректің, жыныс мүшелерінің бар ауруларын (тас, дивертикул, қуық ісігі, қуық аденомасы, үрпінің тарылуы, фимоз, қуық мойнының склерозы, қуықтың нейрогенді дисфункциясы, созылмалы пиелонефрит) асқындырады. Осыған байланысты қуықтағы қабыну процесі ұзаққа созылғанда жоғарыда аталған себептердің бірін іздестіріп, сонымен қабыну процесінің (туберкулез, трихомонада инвазиясы, шистосомоз және т.с.с.) табиғатын жою керек болады.

Созылмалы циститте аурудың барлық клиникалық белгілері жедел циститтегідей болады да, бірақ ондай айқын білінбейді. Балалардың қуығындағы созылмалы, қайталай беретін қабыну процесінің нәтижесінде уретриттіңде қайталауы осыдан байқалады, фиброз және ткань склерозы пайда болады, зақымданған учаскелердің икемді талшықтары өзгереді, бұлар үрпі қабырғасының икемділігін бұзады. Асқынған жағдайларда үрпінің дистальды бөлімінің қабырғасы тарылып, қуықтағы инфекциялық қабыну процесінің ауырлығын арттыра түседі.

Несептің турбулентті ағынының пайда болуы микроорганизмдердің үрпінің дистальды бөлімінен қуыққа өтуіне жағдай жасайды, бұл ондағы қабыну процесінің жиі қәйталануына өкеп соғады. Қыз балаларда үрпінің дистальды бөлімінің тарылуы іштен туған кемістік болуы да мүмкін.

Қуықтың үшбұрышы мен мойны тұсындағы кілегейлі, кілегей асты және бұлшық ет қабықшаларының қабыну инфильтрациясы мен ісінуі, бұл патологиялық процеске несепағар мен оның бөлімдерінің тартылуы қуық ішіндегі қысымды арттыра отырып, қуық-несепағар сағасының қысу аппаратының қызметі бұзылуына, оның салдары ретінде қуық-несепағар рефлюксінің дамуына себепші болады.

Клиникалық-лабораториялық, эндоскопиялық, рентгендік жөне радиоизотоптық зерттеу әдістеріне сүйене отырып, науқас балаларды мынадай екі топқа бөлуге болады: I) асқынбаған созылмалы циститі бар; 2) асқынған созылмалы циститі бар (қуық-несепағар рефлюксі, пиелонефрит, үрпінің дистальды бөлімінің тарылуы жөне т.с.с). Балалардың бірінші тобына анамнезінде баспа, шұғыл респираторлық ауру, пневмония және т.с.с. ауруларынан кейін қысқа уақытқа пайда болатын дизурия мен пиурия тән болады. Антибактериялық емдеу жүргізіліп, лейкоцитурия жойылғаннан кейінгі айларда бұл балаларда (кегізінен қыз балаларда) күндіз зәрдің тоқтамауы және шыжың тіркеледі. Кейде балалар несеп шығаруда ішінің аурыратынын айтады.

Екінші топтағы балаларға кенеттен зәрдің жиі ауырта шығуы, іштің, белдің ауруы, дене температурасының көтерілуі тән. Аурудың басталуының әртүрлі мерзімінде (1 жылдан 6 жылға дейін) клиникалық көріністің басты белгілері жиі қайталайтын іш пен белдің ауруы, ол дене қызуының көтерілуімен ұласады. Интеркуррентті аурулар қосылған кезде пиурия күшейеді.

Диагноз қою

Жедел циститке диагноз қою аса қиындық туғызбайды және ол жоғарыда аталған мынадай белгілерге сүйенеді: ауыру, дизурия, пиурия, терминальды гематурия. Қуықты саусақпен басқанда қасаға үсті ауырады. Бұл диагнозды лаборатория мағлұматтары (несептің орта үлгісінде лейкоциттер көп) растайды. Жедел цистит кезінде цистоскопия жүргізуге, қуыққа басқа да құралды енгізуге болмайды, өйткені ол құралды тексерулер. Жанға бататың қимылдар жөне де қабынуды асқындырады.

Созылмалы циститті анықтауда цистоскопия қажет болады. Ол қуықтың кілегейлі қабықшасындағы өзгерістерді, бірқатар жағдайларда инфекцияны қоздыратын себептерді анықтауға мүмкіндік береді. Созылмалы циститте бүйрек пен жоғарғы несеп жолдарын рентгенологиялық зерттеу міндетті болып табылады. Балаларда жедел цистит диагнозы күмән туғызса, оны жедел аппендициттен дифференциалау қажет. Оның көп жағдайда жүрек айнуға немесе құсуға ұштасатынын, дене температурасын көтеретінін, тахикардия туғызатынын, тік ішек арқылы тексеруде жанға бататынын, қанның анализінде лейкоциттердің көп болатынын есте сақтау керек.

Жедел циститі бар үлдарда зәрдің жедел тоқтап қалуын қуық пен үрпіде болатын тастармен жіктеген жөн. Сүрастыру, ультрадыбыстық және рентгенологиялық зерттеулер көп ретте дұрыс диагноз қоюға мүмкіндік береді.

Дифференциалдық диагностикасы

Антибактериялық емдеудің әсерімен науқас күйінің тез жақсаруы және әдеттегі клиникалық көрініс жедел цистит диагнозын оңай қоюға мүмкіндік береді. Қуықтағы қабыну процесі жазылмай, ауру созылмалы түрге көшкенде оның себебін анықтау қажет немесе созылмалы циститті туберкулез, жара, шистосомоз, қуық қатерлі ісігі, қуық асты безі рагы секілді аурулардан айыра білу керек. Қуық асты безінің аденомасы, қуық тасы, қуық дивертикулы, оның нейрогендік дисфункциясы, үрпінің тарылуы секілді аурулар қуықтың созылмалы қабынуына себепші факторлар болып табылады.

Қуық туберкулезін анықтауда өзіне тән цистоскопиялық көрініс (туберкулез төмпешіктері, жаралары, тыртықтары), зәрдің тұрақты қышқылдығы, зәрден туберкулез микобактерияларын табуға және туберкулезге тән бүйрек пен несеп Ясолдарында рентгенолОгиялық өзгерістер болады.

Цистоскопия кезінде қуықтың ісігін қабыну процесінен айыру үнемі ойдағыдай бола бермейді. Мұндай жағдайларда перифокальды қабынуды емдеу үшін қуыққа дибунол (10 — 12 күн бойы 10 проценттік эмульсиядан 10 мл-ден) тамызу курсын жүргізу қажет, одан соң цистокопия арқылы қуық ісігін анықтау жеңілдейді. Қуықтың созылмалы циститі мен ісігін жіктеуде эндовезикальды биопсия маңызды рөл атқарады. Қуық тасымен үласқан қабынуда ауру қозғалғанда ауыру мен дизурия күшейеді, ал тыныштық күйде — бәсеңдейді. Қуық безінің аденомасында түнге қарай зәр шығару біраз жақсарады. Қуықтың нейрогенді дисфункциясы кезіндегі немесе айқын байқалатын инфравезикальды бітелу қезіндегі созылмалы циститте қалдық несеп сақталады, оны зәр шығаруға дейін және зәр шығарудан кейін қуықты катетермен немесе ультрадыбыспен зертеу арқылы анықтауға болады.

Емдеу

Жедел циститпен ауырған науқасқа төсекте жату режимі қажет. Тағамнан ащы, тітіркендіретін дәмдерді шығару керек. Сүт өнімдері, өсімдік текті азық, мүкжидек шырыны, кисель ішу ұсынылады. Қуықтан қабыну өнімдерін шығаруды тездету мақсатында диурезді арттыру үшін сүйықты (тәулігіне 2 литрге дейін сілті сулары мен шырындарды) көп ішу қажет. Аюқүлақ, қырықбуын, бүйрекшай, қызылтаспа, қызамық жапырағы секілді зәр жүргізетін шептер жақсы нәтиже береді. Қуыққа грелка мен ыстық ванна қоюдан науқастар жеңілденіп қалады. Жедел циститті антибактериялық емдеу 3 — 4 тәулік ішінде науқастың күйін едәуір жақсартады. Әдетте нитрофуран препараттарын (күніне 0,1 г-нан 3 рет фурагин), сульфаниламидтер (күніне 0,5 г-нан 6 рет этазол), уросульфан (күніне 0,5 г-нан 4 рет), сульфадиметоксин (күніне 0,5 г-нан 2 рет), 5-НОК немесе нитроксолин (күніне 0,1 г-нан 4 рет), грамурин (күніне 0,5 г-нан 3 рет), антибиотиктер (күніне 0,5 г-нан 4 рет левомицетин, 0,25 г-нан 4 рет олететрин, 0,5 г-нан 4 рет ампициллин, ампиокс) белгіленеді. Дизурияны жою үшін капсула түрінде метален көгін ішкізеді (күніне 0,1 г-нан 3-4 рет), оны спазмолитиктермен (но-шпа және папаверин) және ауруды басатын препараттармен (анальгин, баралгин) ұштастыра пайдаланады. Алайда аурудың қайталауына жол бермеу үшін қабынуға қарсы емдеуді кемінде 3 апта жүргізу қажет. Жедел циститте қуыққа емдік препараттарды енгізуге болмайды,

Созылмалы циститте қуықтағы қабыну процесін коздыратын себептерді (қуықтағы тас? дивертикул, қуық асты безінің аденомасы, үрпінің тарылуы жене т.с.с.) жоюдың шешуші маңызы бар. Созылмалы циститі бар науқасқа антибактериялық препараттармен қатар, қуыққа нитрат күмісі ерітіндісін (0,25 — 0,5%, 20 — 40 мл) немесе колларгол ерітіндісін (1-3%, 20-40 мл), диоксидиннің 0,5% ерітіндісінен 20-30 мл, итмүрын майын, шырғанақ майын, 10% дибунол линиментін тамызады, диатермияны, антибактериялық препараттар электрофорезін қолданады.

Егер созылмалы циститті қуық-несепағар рефлюксі, қуық мойнының склерозы, үрпінің дистальды бөлімінің тарылуы асқындырса, емдеу әдісін таңдауда операция жасау мәселесін шешуге тура келеді.

Болжам

Жедел созылмалы циститте санаторий-курорта емделу ұсынылады (Железноводск, Боржоми, Саирме және т.б.), Жедел циститте оның ауыр түрлері (гангренді жөне некрозды цистит) болмаса, болжам қолайлы болып келеді. Көптеген науқастардың бастан өткерген ауруы олардың өміріндегі бір кезең болып қалады. Несептің ағуында түрліше ауытқушылық (қынап қабырғасының төмен түсуі, қуық асты безінің аденомасы, қуық дивертикулы, қуықтың нейрогендік дисфункциясы және т.с.с.) бар адамдарда жедел цистит пайда болса, онда ауру көбіне созылмалы түрге көшіп, сауығу жөніндегі болжам қолайсыз болып шығады.

Вконтакте

Facebook

Twitter

Мой мир

ikaz.info

Цистит: симптомы, диагностика, лечение

Что такое цистит? Цистит — инфекционное заболевание воспалительной природы с локализацией патологического процесса в слизистой оболочке мочевого пузыря. В народе бытует мнение, что цистит — «весеннее» заболевание. Доля истины в этом есть: весной люди меньше остерегаются сквозняков и слишком поспешно стремятся снять лишнюю одежду, на чем их и «подлавливает» цистит. Вместе с тем заболеть циститом можно в любое время. Слово «цистит» обычно не ассоциируют с мужчинами.

Действительно, это заболевание по большей части, удел представительниц прекрасного пола. И на это есть свои веские причины. Дело в том, что анатомические особенности строения женского организма в прямом смысле слова зажигают «зеленый свет» на пути патогенных бактерий к очагу заболевания. Что я имею в виду? У женщин длина мочеиспускательного канала составляет всего лишь порядка 3–4 см, столь короткое расстояние от бактериальных «резервуаров» — влагалища и прямой кишки — до мочевого пузыря и предопределяет распространенность цистита именно среди женщин.

В предыдущем абзаце я уже проговорился, что возбудителем цистита являются бактерии. А конкретно — кишечная палочка, стафилококк, протей клебсиелла. Причем на долю кишечной палочки приходится 85–90% всех циститов. Следует отметить, что слизистая мочевого пузыря сама по себе довольно устойчива к действию микроорганизмов, поэтому самого факта попадания бактерий в мочевой пузырь явно недостаточно. Патогенетическим «триггером» (причиной) к началу заболевания может служить нарушение влагалищной микрофлоры, нарушение кровоснабжения органов малого таза в целом и стенки мочевого пузыря в частности, вирусные инфекции, снижение резистентности организма под воздействием различных факторов (переохлаждение, недостаток витаминов, утомление), оперативное и медикаментозное вмешательство в функционирование мочевого пузыря.

Цистит у мужчин

Выше уже отмечалось, что цистит у мужчин — редкий гость. Если он и развивается, то только как осложнение хронического простатита в период его обострения. Течение цистита характеризуется отсутствием ярко выраженных на фоне простатита симптомов. В данном случае цистит не требует какого-нибудь дополнительного лечения и проходит после купирования приступов простатита. Но бывает, что специальное лечение цистита у мужчин все-таки требуется, например, если заболевание развилось в результате инструментальных урологических вмешательств.

Цистит у детей

Дети нередко страдают циститом. Причиной цистита у мальчиков является сужение крайней плоти (фимоз) либо случайное попадание инфекции в мочевой пузырь. У девочек превалирующей причиной цистита служит дисбактериоз влагалища. Лечение цистита у детей не имеет каких-либо особенностей и проводится аналогично его лечению у взрослых.

Цистит при беременности

Состояние беременности — это форс-мажор для всего организма: меняется его гормональный фон, нарушается влагалищная микрофлора, а если она уже нарушена, то это состояние еще больше усугубляется, снижается иммунитет. Одним словом, создаются все предпосылки для развития цистита, либо для обострения уже имеющегося заболевания. Беременность отметает возможность серьезного прицельного лечения цистита, но несколько «приглушить» заболевание без ущерба течения беременности вполне возможно. Ну, а после счастливого родоразрешения можно вплотную заняться лечением цистита.

Симптомы цистита

Цистит сложно спутать с другими подобными заболеваниями по наличию характерных симптомов. Собственно, главный из них — частота и болезненность мочеиспускания. При цистите туалет становится вторым домом по причине постоянной беготни в этот «храм санитарии». Причем количество выделяемой мочи неадекватно силе мочеиспускательных позывов и по окончании сего действа остается чувство не до конца выполненной «работы» (т. е., неполного опорожнения мочевого пузыря). Цвет мочи — мутноватый, в некоторых случаях в конце процесса мочеиспускания появляется капелька крови. Болевые ощущения остаются в течение некоторого времени и после мочеиспускания. Иногда отмечается наличие субфебрильной температуры, но все же это более характерно для пиелонефрита (см. ниже).

Следует различать воспаление верхних и нижних мочевых путей. Все, что выше мочевого пузыря, относится к верхним мочевым путям. Это, главным образом, почки. Наличие температуры и боли в пояснице свидетельствуют о воспалении именно верхних путей — пиелонефрите. Не стоит путать цистит и с уретритом (воспаление мочеиспускательного канала). Главные симптомы уретрита — неприятные ощущения при мочеиспускании (резь, жжение), с частотой позывов «сходить по маленькому» при уретрите все в порядке.

Диагностика цистита

Для диагностики цистита, ввиду его характерных особенностей, порой бывает достаточно просто собрать необходимый анамнез без применения каких-либо дополнительных лабораторных методов диагностики. В ряде случаев используется микроскопический и макроскопический анализ мочи, посев мочи на выявление возбудителя инфекции, УЗИ мочеполовых органов. При цистите анализ крови показывает лейкоцитоз (повышенное количество лейкоцитов), анализ мочи — бактериурию (наличие микроорганизмов в моче), лейкоцитурию, протеинурию.

Женщины проходят гинекологический осмотр с исследованием влагалищной микрофлоры на дисбактериоз и выявлением иных возможных заболеваний мочеполовой сферы, способствующих хронизации цистита.

Лечение цистита

Лечение цистита. Источник: papaimama.ru

В оптимальном случае должно проводиться комплексное лечение, направленное на устранение расстройств мочеиспускания, уничтожение возбудителя, устранение воспаления и болевого синдрома.

Режим преимущественно постельный с обязательными согревающими компрессами на область мочевого пузыря. Диета должна быть щадящая, исключая острые блюда, специи и т. п. Упор делается на молочно-растительную пищу. После ослабления болей показано обильное питье (слабощелочная «минералка», морсы, жидкие компоты).

Из фармакологических средств используют:

  • антибиотики — амоксициллин с клавулановой кислотой (амоксиклав, аугментин, амоксикомб), ципрофлоксацин (ципролет, квинтор, ифиципро, ципронол), цефаклор (цеклор), цефтибутен (цедекс). При атипичной форме назначают макролиды: вильпрафен, кларитромицин, эритромицин. Принимать антибиотики следует минимум неделю
  • уросептики — фуразидин (фурагин, фурамаг), препараты налидиксовой (неграм, невиграмон) и пипемидиновой (палин, пипем) кислот, фосфомицин (монурал)
  • спазмолитики — дротаверин (но-шпа, спазмол), папаверин

С целью усиления диуреза при обильном питье применяют растительные мочегонные препараты (отвары брусники, толокнянки и т. д.).

Ряд заключительных советов:

  • не переохлаждаться (мини-юбки осенью и ранней весной категорически вычеркиваем)
  • своевременно лечить хронические воспалительные заболевания, даже если они локализуются далеко от мочевого пузыря (ангина, тонзиллит, кариес)
  • по возможности отказаться от тампонов при месячных, или менять их каждые пару часов
  • регулярно наблюдаться у гинеколога

webmedinfo.ru

Хотите читать всё самое интересное о красоте и здоровье, подпишитесь на рассылку!

Понравился материал? Будем благодарны за репосты

Расскажите о статье друзьям или скормите ее принтеру

doctor.kz

Цистит | AstraDoctor

Под циститом подразумевают заболевание воспалительного характера на слизистой оболочке мочевого пузыря. В практике уролога в Астрахани эта патология диагностируется очень часто. В силу анатомических особенностей строения мочевыводящих путей она встречается чаще у женщин. Дело в том, что патогенные микроорганизмы быстрее проникают в мочевой пузырь по мочеиспускательному каналу восходящим путем. У мужчин цистит возникает, как правило, на фоне других воспалительных заболеваний, например, простатита, баланопостита и так далее.Инфицирование мочевого пузыря возможно также в результате диагностических или лечебных урологических процедур.

Основными причинами, по которым развивается воспаление, являются:

  • переохлаждение,
  • нарушение кровообращения в органах малого таза,
  • нарушение опорожнения мочевого пузыря,
  • дефицит витаминов,
  • ослабление иммунитета,
  • прием некоторых лекарственных препаратов,
  • преобладание в питании острых, слишком соленых продуктов.

Обычно возбудителем цистита являются бактериальные инфекции, реже воспалительный процесс развивается на фоне инфекций, передающихся половым путем.

Основным симптомом цистита является нарушение мочеиспускания, которое характеризуется появлением сильных болей, учащением мочеиспускания. Также для клинической картины типичны боли над лоном. О наличии воспалительного процесса свидетельствует выявление крови в моче. Поскольку у мужчин цистит является второстепенным заболеванием, клиническая картина несколько смазана.

Диагностика заболевания не представляет особенной сложности. Первоочередной мерой является назначение анализа мочи, результат который показывает пиурию и бактериурию. Для определения инфекционного агента назначается бактериологический посев и определение чувствительности к антибиотикам. На ультразвуковом исследовании мочевого пузыря визуализируется утолщение слизистой оболочки. Как правило, анализов мочи и УЗИ достаточно для подтверждения диагноза.

Лечение цистита в Астрахани

Лечение цистита в Астрахани у женщин предполагает прием антибактериальных препаратов, которые подбираются в индивидуальном порядке. В зависимости от результата бакпосева, фазы воспалительного процесса обычно назначаются фторхинолоновые препараты или антибиотики группы цефалоспоринов. При острых болях выписывают обезболивающие средства со спазмолитиками. В период лечения пациентам рекомендуется соблюдать молочно-растительную диету, режим обильного питья. Также следует исключить прием горячих ванн и распаривающих процедур, использование грелок. Антибиотикотерапия обладает достаточно высокой эффективностью. Симптомы начинают исчезать уже на четвертые сутки. Длительность лечения острого цистита составляет около недели. После окончания курса пациенты сдают повторный анализ мочи.

Лечение хронического цистита направлено на определение первопричины заболевания. Женщинам рекомендуется пройти гинекологическое обследование. Помимо антибактериальной терапии в курс лечения добавляют физиотерапевтические процедуры, поливитаминные комплексы. Как правило, такой комплексный подход показывает положительный результат лечения.

При подозрении на цистит пациентам не рекомендуется заниматься самолечением, а обратиться к квалифицированному урологу Астрахани. Осложнением данного заболевания становится распространение инфекции на близлежащие органы, например, пиелонефрит.

Медицинские центры, в которых проводится лечение цистита в Астрахани

Название Адрес Телефон
Клиника «Салютем» ул. Эспланадная, д. 35 (8512) 44-24-42
Медицинский центр «Гинецей» ул. Гилянская, д. 31 (8512) 51-55-77
Клиника «Оптимед» ул. Богдана Хмельницкого, 28 (8512) 34-91-81
Медицинский кабинет Мужская консультация доктора-В ул. Куликова, д.52 +7 (967) 37-93-69
Медициснкий центр Ваш Доктор Зеленгинская 3-я, 56 к2 (8512) 62‑50-20
Урологический кабинет на улице Яблочкова ул. Яблочкова, д. 15 (8512) 743-10-57

www.astradoctor.ru


Смотрите также